Các đơn vị, địa phương tích cực tìm các hướng tiêu thụ các sản phẩm sau phân loại rác, trong đó có đẩy mạnh việc hỗ trợ các hộ kinh doanh phế liệu tự do thu mua các loại rác có khả năng tái chế, nhất là các loại ni lông, nhựa có giá trị thấp, nhằm thúc đẩy phân loại rác tại nguồn.

Từ năm 2021-2024, thành phố triển khai dự án Xây dựng một nền kinh tế tuần hoàn bền vững cho rác thải nhựa tại Việt Nam (gọi tắt là dự án DMDP) do Cơ quan Phát triển quốc tế Đan Mạch (DANIDA) tài trợ thông qua Tổ chức phát triển quốc tế iDE. Hoạt động nổi bật của dự án kết nối các hộ thu mua, kinh doanh phế liệu với các khu dân cư trên địa bàn các quận Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà và Thanh Khê để tiêu thụ các sản phẩm tái chế sau phân loại rác tại nguồn. Đồng thời, các hộ này còn hướng dẫn các khu dân cư phân loại thêm các loại ni lông, nhựa có giá trị thấp để thu mua. Dự án cũng hỗ trợ các giải pháp sinh kế giúp tăng lợi nhuận cho các hộ thu mua, kinh doanh phế liệu tự do với phần lớn người lao động là nữ và hỗ trợ các điều kiện hoạt động của các cơ sở thu mua phế liệu.

Tiếp nối dự án trên, được sự hỗ trợ từ chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam và chương trình tài trợ nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF-SGP), Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố đang triển khai dự án tăng cường năng lực và huy động sự tham gia của nhóm phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu vào quản lý, phân loại và xử lý rác sinh hoạt, rác thải nhựa. Theo Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, hiện trên địa bàn thành phố có hơn 1.000 phụ nữ làm nghề thu mua phế liệu, đây là lực lượng âm thầm, bình dị, nhưng đóng vai trò quan trọng trong thu gom và phân loại rác thải nhựa nói riêng, các loại rác có khả năng tái chế nói chung. Trung bình mỗi tháng, một người có thể thu gom từ 2-5 tạ rác tái chế, giúp thúc đẩy phân loại rác tại nguồn tại các khu dân cư, doanh nghiệp, đơn vị…

Tuy nhiên, phần lớn phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu làm việc trong điều kiện thiếu trang thiết bị bảo hộ, thu nhập bấp bênh, chưa được công nhận chính thức về mặt pháp lý hay chính sách xã hội dù có vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy phân loại rác tại nguồn, phát triển kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường.

Dự án hỗ trợ thành lập và hoạt động hai CLB phụ nữ thu gom, kinh doanh phế liệu với 55 thành viên tại 2 quận Thanh Khê và Ngũ Hành Sơn; tổ chức các buổi tập huấn, truyền thông cộng đồng, hướng dẫn phân loại rác tại nguồn và việc bảo đảm an toàn sức khỏe cho người tham gia phân loại rác, an toàn lao động cho người thu mua, kinh doanh phế liệu; tặng 30 thẻ bảo hiểm y tế và 10 phương tiện sinh kế (xe đẩy, xe đạp) cho phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu có hoàn cảnh khó khăn…

Bà Hồ Thị Nhân (khu dân cư Tân Trung 1, phường Xuân Hà, quận Thanh Khê), một hộ thu mua, kinh doanh phế liệu chia sẻ: “Tôi cùng với các chị em thường xuyên làm việc với cường độ cao, vất vả và tiếp xúc với chất độc hại từ phế liệu. Thông qua các buổi sinh hoạt câu lạc bộ và một số hoạt động, chúng tôi càng nhận thức rõ vai trò công việc mà mình đang làm là không chỉ mang lại kinh tế cho gia đình, mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Chúng tôi xác định cách thức phối hợp với các địa phương, đơn vị và các hộ gia đình để thu gom rác tái chế để thúc đẩy phân loại rác tái chế và kinh tế tuần hoàn”.

Thông qua dự án, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố sẽ đề xuất công nhận vai trò và quyền lợi của nhóm các phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu trên địa bàn thành phố nhằm góp phần thực hiện một số mục tiêu của đề án “Xây dựng Đà Nẵng – Thành phố môi trường” giai đoạn 2021-2030. Đồng thời, lan tỏa lối sống xanh, đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn, giảm thiểu rác thải nhựa và bảo vệ môi trường trong các cấp hội và toàn thể hội viên phụ nữ trên địa bàn thành phố.

Bà Nguyễn Thị Thu Huyền, điều phối viên chương trình tài trợ nhỏ của Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF-SGP) cho rằng: “Những phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu là người bình dị nhưng đang đóng vai trò không thể thiếu trong hệ thống quản lý rác thải. Việc ghi nhận và hỗ trợ nhóm phụ nữ thu mua, kinh doanh phế liệu không chỉ giúp cải thiện sinh kế cho chị em, mà còn góp phần thúc đẩy sự tham gia của những phụ nữ bình dị vào chuỗi quản lý rác thải nói riêng và quá trình phát triển bền vững của đô thị Đà Nẵng nói chung. Dự án này là một nỗ lực thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường”.

Nguồn: HOÀNG HIỆP (Báo Đà Nẵng)