Chỉ thị 48-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về lãnh đạo Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 nêu rõ: Tại các tỉnh, thành phố có 3 Phó Bí thư trở lên, cấp ủy sẽ phân công 1 đồng chí trong số đó làm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đây là lần đầu tiên vị trí Chủ tịch Mặt trận được xác lập cụ thể về cơ cấu Đảng, thể hiện bước đi quan trọng trong việc tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của cấp ủy đối với hệ thống chính trị.

Tăng hiệu lực lãnh đạo và sức mạnh phối hợp hành động

Theo Chỉ thị 48, tại những tỉnh, thành phố có từ 3 Phó Bí thư trở lên, cấp ủy sẽ phân công một đồng chí Phó Bí thư để hiệp thương cử làm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời một đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch Thường trực Mặt trận. Với những địa phương chỉ có 2 Phó Bí thư, Ban Thường vụ cấp ủy sẽ phân công một đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ đảm nhận vị trí Chủ tịch Mặt trận. 

Đây là sự khẳng định vai trò chiến lược của Mặt trận Tổ quốc trong giai đoạn mới – không chỉ là một tổ chức tập hợp, mà còn là đối tác phản biện chính sách, xây dựng và củng cố niềm tin xã hội. Khi người đứng đầu tổ chức này được xác lập là cán bộ chủ chốt của cấp ủy, điều đó tạo nên một hành lang chính trị vững chắc để Mặt trận thực sự phát huy vai trò “cầu nối” giữa Đảng – Nhà nước – Nhân dân.

Bên cạnh đó, Chỉ thị cũng yêu cầu cấp ủy các cấp phân công Bí thư hoặc Phó Bí thư tham gia Ủy ban Mặt trận cùng cấp. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của Mặt trận đang được đề cao trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, phát huy dân chủ và tăng cường đồng thuận xã hội.

Việc Chủ tịch Mặt trận là nhân sự thuộc Ban Thường vụ cấp ủy đồng nghĩa với việc tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên và toàn diện của cấp ủy đối với công tác mặt trận. Chủ tịch Mặt trận là một nhân sự có vị trí công tác cao trong Ban chấp hành Đảng bộ sẽ có điều kiện thuận lợi để tham gia sâu vào các quyết sách quan trọng, bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp hành động giữa Mặt trận với các cơ quan Đảng, chính quyền, các tổ chức chính trị – xã hội.

Quy định này cũng góp phần tăng hiệu quả giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận, vì người đứng đầu tổ chức này có vị trí đủ mạnh để đưa tiếng nói của Nhân dân đến với các cơ quan lãnh đạo, đồng thời chủ động hơn trong việc nắm bắt, xử lý các vấn đề xã hội phát sinh.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Mặt trận, với vai trò là Ủy viên Ban Thường vụ, sẽ có điều kiện phát huy vai trò “chủ trì hiệp thương”, định hướng thống nhất phối hợp hành động giữa các tổ chức thành viên của Mặt trận. Đây là yêu cầu ngày càng cấp thiết khi các tổ chức chính trị – xã hội ngày càng được giao nhiều nhiệm vụ mới trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy chính trị.

Cơ hội cho nhân sự tiêu biểu, công tác cán bộ nữ

Chỉ thị 48 không chỉ nhấn mạnh yêu cầu về cơ cấu cấp ủy đối với Chủ tịch Mặt trận, mà còn đặt ra định hướng xây dựng Ủy ban Mặt trận các cấp nhiệm kỳ mới thực sự là trung tâm của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, có cơ cấu hợp lý, đại diện cho các tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo, trí thức, doanh nhân, văn nghệ sĩ, người Việt Nam ở nước ngoài…

Với số lượng Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp Trung ương từ 400–500 người, cấp tỉnh từ 90-120 người, cấp xã từ 50-70 người, công tác nhân sự cần được chuẩn bị bài bản, công khai, minh bạch và chú trọng yếu tố chất lượng. Đây chính là thời điểm để các tổ chức chính trị – xã hội như Hội LHPN các cấp chủ động giới thiệu các nhân sự nữ tiêu biểu, đủ năng lực và uy tín để tham gia vào Mặt trận Tổ quốc cùng cấp.

Đặc biệt, với các tỉnh thành có tỷ lệ cán bộ nữ cao trong cấp ủy, cơ hội để bố trí một nữ Phó Bí thư hoặc Ủy viên Ban Thường vụ cấp ủy đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Mặt trận là hoàn toàn khả thi và phù hợp xu thế phát huy năng lực, vai trò nữ giới tham gia hệ thống chính trị. Đây là thời điểm thuận lợi để hiện thực hóa các cam kết về bình đẳng giới trong đời sống chính trị, đồng thời phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, gắn bó với Nhân dân.

Trên thực tế, nhiều cán bộ nữ của Hội LHPN Việt Nam các cấp đã và đang đảm nhiệm vai trò Ủy viên Ban Thường vụ, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ các cấp, đại biểu HĐND, Phó Chủ tịch UBND hoặc là Chủ tịch các tổ chức chính trị – xã hội. Vì vậy, tổ chức Hội cần chủ động phối hợp với cấp ủy rà soát quy hoạch cán bộ, giới thiệu những nhân sự nữ tiêu biểu có triển vọng ứng cử vào các vị trí lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp.

Bên cạnh đó, Hội LHPN Việt Nam cũng cần tích cực tham gia vào việc góp ý văn kiện đại hội Mặt trận, đặc biệt là các nội dung liên quan đến bình đẳng giới, chăm lo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ, trẻ em, đối tượng dễ bị tổn thương. Đây là kênh quan trọng để phát huy vai trò của Hội trong hoạch định chính sách và phối hợp thực thi chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới.

Chỉ thị 48 của Ban Bí thư quy định Chủ tịch Mặt trận là nhân sự thuộc Ban Thường vụ cấp ủy cùng cấp không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật về tổ chức cán bộ, mà còn là một bước đi quan trọng trong việc nâng cao chất lượng, hiệu lực và uy tín của hệ thống Mặt trận, tạo tiền đề để tập hợp sức mạnh toàn dân trong giai đoạn phát triển mới.

Nguồn: Báo Phụ nữ Việt Nam