Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh của bà Lê Thị Xuyến (9/12/1909 – 9/12/2024), cùng nhìn lại cuộc đời của Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam đầu tiên, cũng là một trong những nữ đại biểu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.
Bà Lê Thị Xuyến sinh năm 1909 tại làng Thạch Bộ, nay thuộc xã Đại Hòa, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Mồ côi cha mẹ từ bé, bà được gia đình nội ngoại thương yêu nuôi nấng. Bà học bậc sơ học yếu lược ở trường Mỹ Hoà, trường nữ sinh Hội An, rồi trường nữ sinh Đồng Khánh (Huế). Năm 1928, vừa tốt nghiệp bậc thành chung vừa đỗ bằng sư phạm, bà Lê Thị Xuyến là phụ nữ đầu tiên ở Quảng Nam có được tấm bằng ấy. Sau khi tốt nghiệp, bà được giữ lại làm giáo viên trường Đồng Khánh. Cùng năm đó, bà kết hôn với nhà trí thức cách mạng nổi tiếng Phan Thanh, từ đó tham gia các phong trào cách mạng một cách âm thầm, kín đáo.
Trong cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (6/1/1946), bà được Mặt trận Việt Minh tỉnh Quảng Nam giới thiệu ra ứng cử và đã trúng cử với số phiếu cao, trở thành đại biểu nữ duy nhất trong số 14 đại biểu của Quảng Nam và là một trong số 10 nữ đại biểu đầu tiên của cả nước lúc đó. Từ đó, bà là đại biểu Quốc hội liên tục từ khóa I đến khóa V, Ủy viên Ban Thường trực Quốc hội các khóa I, IV và V, Ủy viên Ban Văn hoá – Xã hội của Quốc hội.
Để đoàn kết thống nhất các tầng lớp phụ nữ, giữa năm 1946, bà Lê Thị Xuyến cùng bà Nguyễn Khoa Diệu Hồng được Đảng giao nhiệm vụ tham gia Ban vận động sáng lập Hội LHPN Việt Nam. Hội LHPN Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong Mặt trận Liên Việt.
Sau một thời gian chuẩn bị, ngày 20/10/1946, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam ra mắt tại Quảng trường Nhà hát lớn Hà Nội, bà Lê Thị Xuyến được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch đầu tiên của hội và giữ chức vụ này suốt 10 năm liền (10/1946 – 4/1956).Với những hoạt động tích cực, ngày 20/7/1947, bà vinh dự được đứng vào hàng ngũ Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 4/1950, tại Đại hội phụ nữ Toàn quốc lần thứ nhất, Đoàn phụ nữ cứu quốc đã hợp nhất vào Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam thành một tổ chức chính trị duy nhất của các tầng lớp phụ nữ Việt Nam. Từ tháng 5/1956 đến 1978, bà là Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam.
Bà Lê Thị Xuyến còn tham gia hoạt động trong nhiều tổ chức chính trị – xã hội khác như: Ủy viên Trung ương Mặt trận Liên Việt, về sau là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1946-1977); Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng Xã hội Việt Nam (1946-1979); Phó Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Hòa bình Thế giới của Việt Nam (1952-1976); Ủy viên Thường trực Ủy ban Thiếu niên – nhi đồng Việt Nam (1961-1978). Bà mất ngày 5/5/1996 tại Hà Nội.