Thơ: Vòng tròn bất tử

Ôi, nhớ mãi vòng tròn bất tử!

Vòng tròn quanh cờ đỏ sao vàng

Sống dũng cảm, chết vinh quang

Xả thân giữ nước, vẻ vang sơn hà

Ngày mười bốn, tháng ba, tám tám (14/3/1988)

Bộ đội đi xây dựng công trình¹

Tàu hải vận chở công binh

Khẩn trương xây dựng công trình Trường Sa

Đã lên đảo Gạc Ma từ trước

Cắm lá cờ Tổ quốc thiêng liêng

Cờ bay khẳng định chủ quyền

Nơi đây lãnh hải Rồng Tiên lâu đời

Hai tàu khác kịp thời đi tới

Đảo Cô Lin cùng với Len Đao

Đảo chìm ở dưới nước sâu

Việt Nam thực hiện từ lâu chủ quyền.

Tàu Trung Quốc ngang nhiên xông đến

Đổ quân lên xâm chiếm ngang tàng

Dã tâm ỷ mạnh cướp càn

Âm mưu bành trướng cả vùng biển Đông

Bọn xâm lược cuồng ngông, vênh váo

Đã tràn lên chiếm đảo Gạc Ma²

Chúng xông vào giật cờ ta

Lăm lăm chĩa súng hét la hồ đồ

Trần Văn Phương ôm cờ thét lớn

Để máu mình nhuộm thắm cờ thiêng!

Gương người chiến sĩ trung kiên

Xả thân giữ đảo lưu truyền ngàn năm

Chiến sĩ Nguyễn Văn Lanh gan góc

Giương cao cờ Tổ quốc quang vinh

Giặc đâm anh ở sau lưng³

Anh giương cờ trước địch quân hung tàn.

Quân ta kết vòng tròn bất tử

Dẫu hy sinh quyết giữ cờ thiêng!

Cõi bờ cơ nghiệp Rồng Tiên

Vòng tròn bất tử lưu truyền thiên thu⁴.

Ngút trời nỗi căm thù uất hận

Quân xâm lăng nã đạn bắn bừa⁵

Gạc Ma chúng đã cướp rồi!

Mưu đồ lấy thịt đè người dã man.

Pháo của giặc bắn sang tới tấp

Gây biết bao tổn thất, đau thương!

Thiêng liêng biển đảo quê hương

Bao người chiến sĩ kiên cường hy sinh.

Trung tá Trần Đức Thông anh dũng⁶

Trước mũi tàu bình tĩnh chỉ huy

Pháo rơi đạn nổ sá gì!

Chết mà sáng mãi gương vì giang san.

Vũ Phi Trừ hiên ngang, quả cảm

Sáng gương người thuyền trưởng kiên trung

Ngược xuôi đôn đốc cán binh

Trong tầm pháo giặc, tử sinh quản nào!

Vũ Huy Lễ cho tàu ủi bãi

Kịp thời lên giữ đảo Cô Lin

Ấy người thuyền trưởng thông minh

Ngoan cường, mưu trí, lưu danh sử vàng.

Đảo Cô Lin hiên ngang đứng vững

Đảo Len Đao nguyên vẹn chủ quyền

Cán binh nhất mực trung kiên

Sớm chiều bảo vệ, ngày đêm canh phòng⁷.

Tổ quốc mãi ghi công, trân trọng⁸

Nhân dân hằng tưởng niệm, tôn vinh

Sáu tư chiến sĩ hy sinh⁹

Xác thân hòa với biển xanh sóng cồn

Sống mãi mãi trong lòng Biển Mẹ

Trong lòng muôn thế hệ Rồng Tiên

Đời đời tên tuổi lưu truyền

Xả thân bảo vệ chủ quyền giang sơn

Thân quyện với trùng dương sóng vỗ

Mà anh linh muôn thuở trường tồn

Ngày ngày nhắc nhở cháu con

Chăm lo gìn giữ nước non cơ đồ.

Nhà báo LÊ VĂN THƠM

*Chú thích:

1/ Ngày 12/3/1988, tàu HQ-605 (Lữ đoàn 125), do đồng chí Lê Lệnh Sơn làm thuyền trưởng, xuất phát từ Đá Đông đến đóng giữ đảo Len Đao. 5 giờ ngày 14/3/1988, tàu HQ-605 đến Len Đao, cắm cờ Tổ quốc lên đảo, khẳng định chủ quyền và quyết tâm bảo vệ đảo. Tiếp đó, 9 giờ ngày 13/3/1988, tàu HQ-604, do đồng chí Vũ Phi Trừ làm thuyền trưởng và tàu HQ-505, do đồng chí Vũ Huy Lễ làm thuyền trưởng, xuất phát từ đảo Đá Lớn tiến về Gạc Ma, Cô Lin. Trên hai tàu 604 và 505 có 70 bộ đội công binh đi làm nhiệm vụ xây dựng công trình phòng thủ, thuộc Trung đoàn Công binh 83 và 22 cán bộ, chiến sĩ thuộc Lữ đoàn 146, do đồng chí Trần Đức Thông, Phó Lữ đoàn trưởng chỉ huy. Từ tàu 604, lực lượng công binh Trung đoàn 83 chuyển vật liệu xây dựng lên đảo Gạc Ma, lực lượng của Lữ đoàn 146 đổ bộ và cắm cờ Tổ quốc lên đảo Gạc Ma.

2/ Sau khi hai tàu ta thả neo được 30 phút, tàu hộ vệ của Trung Quốc từ Huy Gơ chạy về phía Gạc Ma. Tàu Trung Quốc áp sát tàu 604 của ta, dùng loa gọi sang khiêu khích, liên tục chạy quanh đảo Gạc Ma, uy hiếp ta.Tiếp đó, Trung Quốc điều thêm hai tàu hộ vệ trang bị pháo 100 ly đến khu vực đảo Gạc Ma. 6 giờ ngày 14/3/1988, tàu Trung Quốc thả 3 thuyền nhôm và 40 quân đổ bộ lên đảo Gạc Ma, xông vào giật cờ ta. Lập tức, Thiếu úy Trần Văn Phương, Hạ sỹ Nguyễn Văn Lanh cùng đồng đội dũng cảm giành lại cờ. Thiếu úy Trần Văn Phương hét to: “Hãy để cho máu của mình tô thắm lá cờ truyền thống của Quân chủng Hải quân anh hùng!”. Các chiến sĩ ta đứng chung quanh cờ, quyết tâm giữ cờ. Hình ảnh đó về sau được gọi là “Vòng tròn bất tử”.

3/ Trong khi giữ cờ, Hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh bị địch đâm từ phía sau lưng.

4/ Lính Trung Quốc đã nổ súng bắn vào quân ta, làm Thiếu úy Trần Văn Phương hy sinh, Hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh bị thương. Dù bị đối phương tấn công, bộ đội ta vẫn kiên cường đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

5/ Không ép được quân ta rút khỏi đảo, 7 giờ 30 phút ngày 14/3/1988, hai tàu Trung Quốc bắn pháo 100 ly gây hỏng nặng tàu 604 của ta, rồi bất ngờ cho quân xông về phía tàu ta. Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ bình tĩnh chỉ huy bộ đội trên tàu sử dụng các loại súng AK, RPĐ, B40, B41 đánh trả quyết liệt. Tàu Trung Quốc nã pháo dồn dập làm tàu ta bị thủng nhiều chỗ và chìm dần xuống biển. Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ, Phó Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 146 Trần Đức Thông và nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh cùng với tàu HQ-604 ở khu vực đảo Gạc Ma. Đảo Gạc Ma bị Trung Quốc chiếm đóng trái phép kể từ đó.

6/ Tại đảo Cô Lin, lúc 6 giờ ngày 14/3/1988, tàu HQ-505 đã cắm hai lá cờ lên đảo. Khi tàu 604 của ta bị chìm, Thuyền trưởng tàu 505 Vũ Huy Lễ ra lệnh nhổ neo ủi bãi. Thấy tàu ta cơ động lên bãi, hai tàu Trung Quốc quay sang tấn công tàu 505. Bất chấp hiểm nguy, tàu 505 chạy hết tốc độ, trườn lên bãi được hai phần ba thân tàu thì bốc cháy. Bộ đội trên tàu 505 khẩn trương dập lửa cứu tàu, bảo vệ đảo và đưa xuồng đến cứu vớt cán bộ, chiến sĩ của tàu 604 vừa bị Trung Quốc bắn chìm. Cán bộ, chiến sĩ của tàu HQ-505 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ đảo Cô Lin. Cho đến nay, lá cờ đỏ sao vàng của Việt Nam vẫn phấp phới tung bay trên đảo Cô Lin.

7/ Sau sự kiện Trung Quốc xâm chiếm đảo Gạc Ma ngày 14/3/1988, Nhà nước và Bộ Quốc phòng đã đẩy mạnh việc xây dựng, bảo vệ quần đảo Trường Sa và thềm lục địa phía Nam, tăng cường các hoạt động xây dựng, củng cố, bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

8/ Tàu HQ-505 đã được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. 5 đồng chí Trần Văn Phương, Trần Đức Thông, Vũ Phi Trừ (hy sinh), Vũ Huy Lễ và Nguyễn Văn Lanh được truy tặng và phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Hàng chục tập thể và cá nhân được tặng thưởng Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công các loại.

9/ Khu Tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma rộng hơn 25.000m², ở phía Đông đường Nguyễn Tất Thành, thuộc xã Cam Hải Đông, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa, để tưởng nhớ 64 chiến sĩ hải quân Việt Nam đã anh dũng hy sinh ngày 14/3/1988 trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Khu tưởng niệm được khởi công từ tháng 3/2015 và hoàn thành vào tháng 7/2017, với tổng vốn đầu tư hơn 130 tỷ đồng từ nguồn đóng góp của đoàn viên công đoàn và người lao động trong cả nước. Khu tưởng niệm gồm có 5 khu vực: Quảng trường lối vào; Tượng đài chiến sĩ Gạc Ma; Khu trưng bày ngầm; Mộ gió và Quảng trường Hòa bình; Con đường hoài niệm.