“Phụ nữ, tình yêu, đời thường và trận mạc” là chủ đề tại buổi gặp gỡ, giao lưu giữa nữ trí thức Đà Nẵng và nhà văn Chu Lai diễn ra vào tối ngày 14-01 vừa qua. Buổi giao lưu đã thu hút sự quan tâm của gần 100 người tham dự, trong đó có Hội Nữ trí thức TP, Hội LHPN thành phố, đại diện lãnh đạo Hội Nhà văn thành phố, Hội Cựu chiến binh, CLB Nhà báo nữ và các em sinh viên Ngữ Văn, Báo chí của các trường Đại học trên địa bàn thành phố.
Với lối nói chuyện dí dỏm, hài hước, sâu sắc, tinh tế, nhà văn Chu Lai đã lôi cuốn người nghe vào cuộc chuyện trò với ông một cách say mê, đầy thích thú. Với tâm hồn của người nghệ sĩ một đời cống hiến cho văn chương, lại trực tiếp cầm súng trong những năm chiến tranh khói lửa, nhà văn Chu Lai đã khắc họa được hình ảnh tuyệt đẹp của người phụ nữ Việt Nam, làm sống lại những mối tình lãng mạn, nên thơ và cao thượng của một thời hào hùng cùng những câu chuyện rất đời thường, rất “con người” qua đó tôn vinh những giá trị và những triết lý sâu sắc về tình yêu, cuộc sống, con người.
Trong lời phát biểu khai mạc buổi giao lưu với nhà văn Chu lai, Bà Ngô Thị Liên Hương – Phó Chủ tịch thường trực Hội Nữ trí thức TP đã nhấn mạnh, “Có thể nói ông đã dành rất nhiều yêu thương cho những người phụ nữ. Chẳng thế mà không lúc nào, trong quá khứ cũng như hiện tại, họ không hiển hiện trong sáng tác cũng như trong đời thường của ông. Dù đẹp đẽ, kiêu sa haybình dị, mộc mạc họ vẫn lung linh và đắm đuối, mềm mại và bản lĩnh…”.
Phải nói rằng, Chu Lai tôn thờ hình ảnh người phụ nữ, bởi hình ảnh ấy bao giờ cũng đóng vai trò là nhân vật chính trong các tác phẩm của ông. Đã viết hàng chục tác phẩm về phụ nữ, nhưng cho đến bây giờ, với Chu Lai, phụ nữ vẫn còn bí ẩn, huyền bí vô cùng. Bởi thế nên ông thường ví von “đàn bà là đêm hôm, thăm thẳm, tối tăm, khôn dò, bí hiểm để đàn ông chống gậy, lọm khọm, bì bõm đi tìm suốt đời nhưng không tìm được. Ngày nào đó mà định nghĩa được đàn bà là thế nào, tìm được đàn bà là ai thì ngày đó hành tinh này sẽ có hiểm họa kỳ quái xảy ra. Đó là loài người không còn hội họa,không còn thi ca”.
Với cảm hứng yêu thương và tôn trọng dành cho phụ nữ, Chu Lai không ngớt ca ngợi những phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Mẹ Thứ – Mẹ Việt Nam anh hùng đã mang nỗi đau tột cùng khi lần lượt 9 người con đều ra đi không trở về. Nhưng Mẹ vẫn sống thật bình thản, nén đau thương, sống thật lâu, như để sống luôn phần của những đứa con đã hi sinh ấy. Mẹ Mít, dù mất mát, đau thương vẫn hi sinh, cống hiến “nếu năm đó tao còn sinh ra thằng con nào thì tao cho nó vào rừng đánh giặc nốt”, “Bọn bay ngày mai nếu có đi Mỹ thì nhắn với các bà mẹ Mỹ rằng lần sau đẻ con ra đừng để sang bên này mà chết uổng”.
Tình yêu thời nào cũng đẹp, nhưng có lẽ tình yêu trong thời chiến mang những cung bậc, ý nghĩa mà tình yêu ở thời bình khó mà có được. Chu Lai đã trải qua những mối tình trong chiến tranh và ông hiểu với người lính, bên cạnh lòng yêu nước, lòng căm thù giặc thì một động lực rất đời thường và rất thật đó là tình yêu đôi lứa. Trong chiến tranh, người ta yêu nhau khi cái chết trong gang tấc nên tình yêu rất thật, rất thiêng liêng, đáng trân trọng. Trong cảm hứng của hồi ức, ông đã không ngần ngại chia sẻ những cung bậc, sắc màu của tình yêu và cả những ngóc ngách riêng tư sâu thẳm của nó. Với sự từng trải và tâm hồn tinh tế như ông thì mọi cái bình thường đều trở nên đẹp đẽ.
Cuộc giao lưu diễn ra trong bầu không khí thân mật, chia sẻ. Rất nhiều vấn đề “ nóng” được đề cập như yếu tố sex trong văn học, điện ảnh, hình ảnh người lính trong trận mạc và đời thường, cái đẹp hiện đại….Tất cả đều được ông lý giải rành mạch, sâu sắc, lãng mạn và mang triết lý nhân văn sâu sắc.
Cuối buổi giao lưu, nhà văn Chu Lai không quên thổ lộ tấm lòng chân tình đối với phụ nữ Đà Nẵng, “phải chăng miền đất càng cằn cỗi thì trái tim người con gái càng hiến dâng mãnh liệt hơn. Phụ nữ Đà Nẵng nói riêng và phụ nữ miền Trung nói chung là mẫu người phụ nữ mà nhìn vào là có thể tin cậy được. Và chưa bao giờ tôi lại thấy hứng thú khi nói chuyện như thế này, bởi ở nơi đây tôi cảm nhận được một cái gì đấy rất chân thật”.
Kết thúc chương trình, PGS. TS Nguyễn Thị Như Liêm – Chủ tịch Hội Nữ trí thức TP cảm ơn nhà văn Chu Lai đã làm sống lại những hình tượng đẹp về chiến tranh, trận mạc, đặc biệt là hình tượng người phụ nữ sâu sắc và khốc liệt. PGS. TS mong thế hệ trẻ hôm nay luôn thấy được trách nhiệm của mình đối với dân tộc, với Tổ quốc vì thử thách trước mắt còn nhiều, mong các bạn đừng bao giờ quên những sự mất mát của cha ông đã trải qua. Và, phụ nữ Đà Nẵng luôn trông đợi và đón nhận nhiều tác phẩm của nhà văn Chu Lai trong thời gian tới./.
Thanh Liêm