"Bác sống như trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già"
(Bác ơi – Tố Hữu)
Bác Hồ – người dành trọn cả cuộc đời mình cho đất nước, cho nhân dân. Tấm lòng yêu thương bao la của Người quảng đại bao dung với tất cả mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội, trong đó, một phần tình cảm sâu nặng Người dành cho nhiều thế hệ phụ nữ (PN) Việt Nam. Bởi Bác nhận ra được phẩm chất, giá trị cao đẹp của người PN và hơn hết người đồng cảm được những nỗi khổ đau, bất hạnh, bất công mà người PN phải chịu trong xã hội. Chính điêù đó đã thôi thúc Người khởi xướng con đường giải phóng PN Việt Nam.
Trong những năm tháng bôn ba đi tìm đường cứu nước, thấm nhuần truyền thống văn hoá dân tộc đồng thời tiếp thu sâu sắc CN Mác – Lê nin, Chủ tịch Hồ Chí Minh (HCM) rất hiểu và đặc biệt quan tâm đến vai trò, vị thế của người PN trong phong trào cách mạng. Theo Chủ tịch HCM, giải phóng PN là một mục tiêu tất yếu của Cách mạng vô sản, giải phóng PN gắn liền với giải phóng dân tộc, vì Người cho rằng "Làm cách mạng mà không giải phóng phụ nữ thì mới giải phóng một nửa thế giới và chỉ làm cách mạng giải phóng dân tộc để có độc lập dân tộc thì phụ nữ mới được giải phóng".
Trong chiến tranh, PN và trẻ em luôn là những ngươì bị áp bức, bóc lột nhiều nhất. Người đã phải thốt lên khi thấy "Một em bé bị lột trần truồng, một thiếu nữ ruột gan lòi ra, cánh tay trái cứng đờ giơ nắm tay lên chĩa vào ông trời vô tình" (Bản án chế độ thực dân Pháp). Trong vụ Pháp giết hại những người Việt Nam tại Khám lớn Sài Gòn, Người đã lên tiếng vạch trần những hành động dã man của bọn giặc ác ôn khi chúng "mắng một phụ nữ Nam An là con đĩ, con bú dù"… Ngay giữa chợ Bến Thành ở Sài Gòn… bọn gác chợ người Âu cũng không ngần ngại dùng roi gân bò, dùi cui đánh người phụ nữ bản xứ…".
Là tầng lớp bị áp bức bóc lột nhiều nhất, nhưng "một nửa thế giới" ở Việt Nam lại rất kiên cường, anh dũng, như lời ca ngợi của Bác: "Phụ nữ ta chẳng tầm thường/ Ðánh Ðông, dẹp Bắc làm gương để đời"; "Hai Bà Trưng có đại tài/ Phất cờ khởi nghĩa giết người tà gian/ Ra tay khôi phục giang san/ Tiếng thơm dài tạc đá vàng nước ta" (diễn ca "Lịch sử nước ta"). Đánh giá sự cống hiến to lớn của phụ nữ Việt Nam trong quá trình dựng nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp rực rỡ". Và vì thế Người luôn tự hào rằng "Dân tộc Việt Nam là dân tộc anh hùng… Phụ nữ Việt Nam là phụ nữ anh hùng". Cả trong kháng chiến chống Pháp, rồi chống Mỹ "ta cũng có nhiều anh hùng là phụ nữ". "Từ trước đến nay phụ nữ Việt Nam ta có rất nhiều đóng góp cho cách mạng, phụ nữ ta rất đáng kính, phụ nữ ta đã có nhiều tiến bộ". Tuy nhiên, "Bác còn mong phụ nữ tiến bộ nhiều hơn nữa".
Chính vì vậy, Bác Hồ đã sớm xác định trách nhiệm của Đảng và nhà nước trong việc giải phóng PN. Trong bản hiến pháp đầu tiên năm 1946, có ghi “đàn bà ngang quyền với đàn ông về mọi phương diện”. Tiếp theo đó, Quốc hội khoá I đã thông qua Luật Hôn nhân và gia đình, trong đó có nhiều nội dung nhằm bảo vệ quyền lợi của PN. Người đặc biệt quan tâm đến vấn đề bình đẳng giới, nhất là trước nạn bạo hành gia đình vẫn còn bị ảnh hưởng nặng nề bởi chế độ phong kiến. Người viết: "Khinh rẻ phụ nữ và dã man nhất là thói đánh vợ. Trong nhân dân và đảng viên vẫn còn thói xấu này". Người cho đó là một điều đáng xấu hổ, “như thế thì còn gì là tình nghĩa vợ chồng? Như thế là phạm pháp, là cực kỳ dã man”. Trong nhiều bài viết, bài nói của mình, Bác luôn nhắc đến các cơ quan Đảng, chính quyền, các tổ chức phải tạo điều kiện thuận lợi cho PN tham gia hoạt động. Tại Đại hội giáo dục phổ thông toàn quốc, Người chỉ ra rằng sau này công tác giáo dục phần nhiều phải do PN đảm nhiệm. Muốn PN đảm nhiệm thì phải bồi dưỡng cho PN. Khi bàn về việc bầu Chủ nhiệm HTX nông nghiệp, Bác đề nghị bầu nhiều PN vào cương vị này bởi: “PN làm chủ nhiệm đâu có đánh chén. Chủ nhiệm nữ thật thà, phải đưa nhiều PN tham gia làm chủ nhiệm”.
Phải thừa nhận rằng sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và nhà nước, sự quan tâm của xã hội là điều kiện hết sức quan trọng, song điều quyết định cuối cùng cho công cuộc giải phóng PN chính là ở bản thân chị em. Chị em phải biết xoá bỏ tâm lý mặc cảm tự ty đã ăn sâu tự bao đời, phải mạnh mẽ vượt qua cái rào cản của định kiến, hủ tục, lạc hậu để từng bước khắc phục những hạn chế của bản thân, quyết tâm học tập và vươn lên khẳng định mình. Đồng chí Vũ Kỳ nhớ lại: “Một lần, tới dự hội nghị, nhìn dọc hội trường Bác hỏi: này các chú, PN đâu không thấy ngồi hàng đầu? Bác hỏi tiếp: Các cô có đấy không? Có ạ. Vậy mời lên đây ngồi. Ngay việc ngồi cũng không bình đẳng. PN muốn bình đẳng không phải bảo Đảng, Chính phủ hay nam giới mời ngồi mà phải tự đấu tranh để giành lấy”.
Thực hiện tư tưởng HCM về giải phóng PN, từ giữa thế kỷ XX, sau CM tháng Tám năm 1945, trên khắp đất nước Việt Nam, hình ảnh người PN “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” xuất hiện ngày càng nhiều. Trong hai cuộc kháng chiến chống xâm lược Pháp và Mỹ, có những tên tuổi PN làm nên lịch sử, đó là chị Võ Thị Sáu, chị Nguyễn Thị Minh Khai, chị Trần Thị Lý, … Sau chiến tranh, nỗi đau dai dẳng lại một lần nữa đè nặng trên đôi vai gầy của những người mẹ, như Mẹ Nhu, mẹ Thứ biết bao lần đưa tiễn chồng con ra đi không trở về. Nhạc sĩ Xuân Hồng đã đồng cảm trước nỗi đau của những người mẹ Việt Nam anh hùng "nước mắt mẹ không còn, vì khóc những đứa con, lần lượt ra đi mãi mãi, thời gian trôi qua, vết thương trên thịt da đã lành theo năm tháng nhưng vết thương lòng mẹ vẫn còn nặng mang".
Đất nước hoà bình, bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, PN Việt Nam đang ngày càng vươn lên khẳng định vị thế của mình trong gia đình và ngoài xã hội. Người PN có mặt trên tất cả các lĩnh vực sản xuất, đời sống, xã hội, kinh tế, văn hóa, chính trị, khoa học, kỹ thuật, giáo dục, y tế. Vị thế và vai trò của người PN ngày càng được nâng cao. Trong gần 20 năm qua liên tục có Phó Chủ tịch nước là nữ. Các nhiệm kỳ đại hội Đảng luôn có nữ là Uỷ viên Bộ chính trị, Ban Bí thư TW Đảng và nhiều ủy viên TW, Bộ trưởng, Thứ trưởng. Tỷ lệ nữ trong Quốc hội chiếm hơn s25%. Trong các lĩnh vực kinh tế, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế, tỷ lệ nữ ngày càng cao. Hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đang triển khai Luật Bình đẳng giới và Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, chính là thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng xã hội Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, văn minh.
Cho đến nay, nhiều cấp ủy Đảng bước đầu cũng đã nhận thức sâu sắc, đầy đủ quan điểm của Đảng về công tác cán bộ nữ. Tuy nhiên, tỷ lệ cán bộ nữ tham gia cấp ủy, chính quyền còn thấp. Ở nông thôn, PN vẫn còn chịu nhiều thiệt thòi bởi đời sống còn khó khăn, nhận thức của nhiều bộ phận nhân dân còn hạn chế về quyền bình đẳng nam nữ. Nghiêm trọng hơn, tình trạng buôn bán PN qua biên giới, nạn bạo hành trong gia đình mà nạn nhân chủ yếu là PN đang gây nhức nhối trong xã hội. Đó là biểu hiện của sự bất bình đẳng, coi thường giá trị nhân phẩm của người PN. Mặt khác, mặt trái của xã hội hiện đại đã biến một bộ phận nữ sinh có những suy nghĩ và lối sống lệch lạc, nạn bạo hành học đường xảy ra trong bộ phận nữ sinh, đó là mối nguy hại đối với tương lai nước, làm đánh mất đi vẻ đẹp truyền thống của người PN Việt Nam.
Và hôm nay, trong không khí rộn ràng của những ngày bầu cử Quốc hội khóa XIII và Hội đồng nhân dân các cấp, chúng ta ý thức sâu sắc hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng phụ nữ, như trong bản Di chúc Người đã viết: "Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất, Ðảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Ðó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ". Vì vậy, việc đảm bảo tỷ lệ đại biểu nữ trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ này là một mục tiêu rất quan trọng. Điều này phụ thuộc rất lớn vào nhận thức của toàn dân, đặc biệt là các nữ cử tri. Chúng ta mong rằng các cử tri của cả nước nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng sẽ thể hiện đầy đủ tinh thần trách nhiệm, sáng suốt trong việc lựa chọn những ứng cử viên nữ xứng đáng, đủ tài và đức để đại diện tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Đó thực sự là một việc làm cấp thiết góp phần thực hiện và đẩy mạnh bình đẳng giới trong xã hội hiện nay, là hợp với ý Đảng, lòng dân và đúng với nguyện vọng của Chủ tịch HCM ./.
Thái Thị Thanh Liêm
Ban Gia đình-Xã hội-Hội LHPN TP Đà Nẵng