Hỏi: Năm 2014 tôi có cho một chị bạn vay số tiền hơn 400 triệu đồng, hạn cuối trả nợ là đầu tháng 5/2015. Nhưng đến nay đã quá hạn hơn 2 tháng, tôi đòi nhiều lần nhưng chị ấy không trả. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện không? Việc này sẽ xử lý dân sự hay hình sự?

Trả lời

Điều 471 Bộ luật dân sự quy định: “Hợp đồng vay tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thoả thuận hoặc pháp luật có quy định”.

Chị cho vay tiền nên giữa hai người phát sinh quan hệ dân sự trên cơ sở hợp đồng cho vay tài sản. Trong trường hợp đến hạn, người vay không trả tức là đã xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của bạn. Theo quy định tại khoản 3 Điều 25 Bộ luật Tố tụng dân sự, chị có quyền khởi kiện đến tòa án có thẩm quyền để yêu cầu người vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ. Việc chị thực hiện quyền khởi kiện người vay đến tòa án được gọi là khởi kiện dân sự. Vụ án tranh chấp hợp đồng vay giữa chị và người vay là vụ án dân sự.

Nếu trong trường hợp đến thời hạn trả nợ, người vay bỏ trốn để không phải thực hiện nghĩa vụ trả nợ đối với chị. Hành vi bỏ trốn sẽ được cho là có dấu hiệu cấu thành tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại Điều 140 Bộ luật hình sự. Trong trường hợp này, chị có thể tố cáo hành vi của người vay đến cơ quan công an có thẩm quyền để được giải quyết. Việc chị tố cáo hành vi của người vay để giải quyết theo quy định của pháp luật hình sự được gọi là vụ án hình sự.